Etiopia przez ostatnie 30 lat przeszła spektakularną transformację gospodarczą. Kraj, który w latach 90. był synonimem biedy i kryzysów humanitarnych, dziś uchodzi za jeden z najszybciej rozwijających się rynków afrykańskich. Ostatnie trzy dekady to okres, w którym PKB Etiopii rosło w tempie nieosiągalnym dla wielu innych państw kontynentu, choć nie obyło się bez wyzwań i przeszkód.
Od stagnacji do reform – lata 90.
Na początku lat 90. Etiopia znajdowała się w stanie głębokiego kryzysu gospodarczego i politycznego. Po zakończeniu wojny domowej oraz upadku reżimu Derg kraj musiał mierzyć się z problemami głodu, biedy i zniszczonej infrastruktury. Wzrost PKB był wówczas minimalny, a gospodarka opierała się głównie na rolnictwie o bardzo niskiej wydajności. W połowie dekady rząd wprowadził pierwsze reformy rynkowe, które miały na celu poprawę warunków inwestycyjnych i odbudowę podstawowych sektorów gospodarki. To pozwoliło na powolne odbicie, jednak tempo wzrostu nadal pozostawało niskie, oscylując wokół 2-3% rocznie.
Dekada szybkiego wzrostu – lata 2000-2010
Przełom nastąpił na początku XXI wieku, kiedy Etiopia rozpoczęła ambitne programy rozwoju infrastruktury, wsparcia rolnictwa oraz inwestycji w edukację i zdrowie. Rozpoczęto budowę nowych dróg, zapór wodnych i elektrowni, co przyciągnęło inwestycje zagraniczne i poprawiło efektywność gospodarczą. W tych latach PKB Etiopii rosło średnio w tempie 7-10% rocznie, czyniąc kraj jednym z liderów wzrostu w Afryce. Kluczowym czynnikiem stała się polityka ukierunkowana na industrializację i rozwój sektora usług. Dzięki temu Etiopia zyskała reputację stabilnej gospodarki z ogromnym potencjałem rozwojowym, mimo wciąż wysokiego poziomu ubóstwa.
Wzrost, dywersyfikacja i nowe wyzwania po 2010 roku
Ostatnia dekada przyniosła dalsze przyspieszenie wzrostu gospodarczego, choć pojawiły się również nowe wyzwania. Etiopia postawiła na rozwój przemysłu lekkiego, tekstyliów oraz nowoczesnych technologii, próbując zdywersyfikować gospodarkę poza rolnictwo. Dynamiczny rozwój infrastruktury, urbanizacja i rozbudowa sektora budowlanego przyczyniły się do utrzymania wysokiego tempa wzrostu PKB, sięgającego nawet 10% rocznie w najlepszych latach. Jednocześnie kraj musiał mierzyć się z presją demograficzną, niestabilnością polityczną i problemami ekologicznymi, takimi jak susze i degradacja środowiska. Ostatnie lata to także czas reform politycznych oraz otwierania gospodarki na większą współpracę międzynarodową.
Czynniki sukcesu i perspektywy rozwoju
Etiopia zawdzięcza swój sukces konsekwentnej polityce rozwoju infrastruktury, inwestycjom w edukację i zdrowie oraz tworzeniu korzystnych warunków dla inwestorów. Rząd wspierał rozwój sektora przemysłowego poprzez tworzenie specjalnych stref ekonomicznych oraz przyciąganie firm zagranicznych. Mimo imponującego tempa wzrostu, Etiopia wciąż zmaga się z poważnymi wyzwaniami – wysokim bezrobociem młodzieży, niedostateczną dywersyfikacją eksportu i koniecznością zwiększenia efektywności rolnictwa. Perspektywy na przyszłość zależą od utrzymania stabilności politycznej oraz kontynuacji reform gospodarczych.
Źródła:
- „Economic Growth and Transformation in Ethiopia”, 2020, Birhanu Getachew
- „Ethiopia’s Development Experience Since 1991”, 2019, Mesfin Tesfaye
- „Industrialization and Growth in Ethiopia”, 2021, Hana Kebede
Profesor Arnold Koza
Profesor Zarządzania i Marketingu. Od lat pracujący jako diler walutowy.
